Osmanlı Devletinin İlk Anayasası: Fatih Kanunnamesi

Fatih Sultan Mehmet devrinin son zamanlarında, sadrazamlık makamınında Karamani Mehmet Paşa’nın bulunduğu yıllarda yazılmıştır. Fatih’in devlet yönetimi ile ilgili kuralların herkes tarafından bilinmesini ve dolayısıyla devlet yapısının güçlenmesini sağlamak üzere verdiği emirlerle hazırlanan kanunname, aslında daha önceki padişahların yaptığı kanunların birleştirilmesi ve yeni eklemelerin yapılmasıyla ortaya çıkmıştır. Türk devlet yönetimine dair geleneklerin ve şeri hükümlerin de kanunnamede yeri önemlidir.

Fatih Kanunnamesi kardeş katline cevaz verdiği yönündeki eleştirilerle bilinse de aslında devlet yönetimi ile ilgili kuralların derlenip toplandığı, uygulamalardaki belirsizlikleri ortadan kaldırmaya yönelik tedbirlerin alındığı, yöneticilerin de bazı kurallarla bağlandığı anayasal nitelik taşıyan bir metindir.

Fatih Sultan Mehmet, bu kanunname için “atam ve dedem kanunu” tabirini kullanmıştır. Yani Oğuz Kağan’dan beri süregelen ve Osmanlılar tarafından da kullanılan kanun ve kuralları içeren metindir. Nişancı Leyszade Mehmet Çelebi tarafından padişahın ağzından kaleme alınmıştır. Osmanlı Devleti döneminde hazırlanmış ilk yazılı hukuk metni oluşu nedeniyle önem arz eder.

Türkiye’de ilk olarak Mehmet Arif tarafından Avusturya Milli Kütüphanesindeki yazmaya dayanılarak hazırlanmış ve yayınlanmıştır.

  • Site İçi Yorumlar
Makale gönderim sistemimize hoş geldiniz

Galeri Alanı

828 x 478